Karaciğer Kist Hidatikleri ve Kistleri
- Karaciğer Kist Hidatiği Nedir?
- Karaciğer Kistinin Belirtileri
- Karaciğer Kisti Tedavisi
- Safra Yollarındaki Darlıkların Değerlendirilmesi ve Tedavisi
- Kist Hidatik
- ERCP Komplikasyonları Nelerdir?
Karaciğer kist hidatiği halk arasında köpek kisti olarak bilinir. Hayvanlardan insana geçer ve ciddi bir hastalıktır. Karaciğer kisti bir tür parazit hastalığıdır. Parazitler kurt, çakal, köpek gibi hayvanların bağırsaklarında yaşar. Dışkı ile atılan parazit yumurtaları büyük ve küçükbaş hayvanların bağırsaklarına su ve ot yoluyla geçebilir. İnsanlar da parazit yumurtalarını ağız yoluyla alabilir. Bağırsağa giden yumurtalar açılır ve genellikle (yüzde 80 oranında) karaciğere yerleşir. Böylece karaciğerde kistler meydana gelir.
Karaciğer kisti insandan insana bulaşmaz ve insan dışkısında bulunmaz. Ancak ve ancak parazit yumurtası bulaşmış kirli gıdaların ağız yoluyla alınması sonucu insana geçer. Hastalık karaciğerde bir hasar oluşturmaz ancak bakterilerin üremesi sarılığa, delinmeye, yırtılarak alerjik reaksiyonların uyandırılmasına ve kist içeriğinin tüm karın boşluğuna yayılmasına neden olabilir. Bu durumlar hastalıkla mücadeleyi güçlendirir.
Karaciğer Kistinin Belirtileri
Karaciğer kistleri genellikle şikayete yol açmaz ve birçoğu iyi huyludur. Belirti göstermeyen kistler çoğunlukla küçük kistlerdir. Ancak kist büyüdükçe karın bölgesinde birtakım şikayetler meydana gelebilir:
- Karın ağrısı (Özellikle karnın sağ üst kısmında hissedilir)
- Dolgunluk, şişkinlik hissi (Yine sağ üst kısımda)
- Mide bulantısı
- İshal
- Sindirim problemleri
- Safra sıvısının tıkanması ve enfeksiyon
ve işlem günü bu ilaçlardan alınmamalıdır. Eğer hastanın kalp pili mevcut ise yine kardiyoloji doktorunun görüşü doğrultusunda kalp pili için gerekli ayarlamalar yapılmalıdır. ERCP işlemi sırasında film çekilirken radyasyon verilebileceğinden gebe olan veya gebe olması muhtemel kadın hastalar bu durumu mutlaka doktoruna bildirmelidir. İşlem süresi yapılan işleme bağlı olarak değişmekle birlikte ortalama 30 dakikadır, bazen 1-1.5 saat’e kadar uzayabilir.
Karaciğer Kisti Tedavisi
Karaciğer kistinin ilacı ya da başka bir ameliyatsız tedavi yöntemi yoktur. Tek tedavi yolu cerrahidir. Ameliyatla karaciğerdeki kistlerin alınması gerekir. Cerrahi yöntem kistin büyüklüğüne, yerine ve sayısına göre değişiklik gösterebilir. Uygun hastalarda laparoskopik cerrahi uygulanır.
Safra Yollarındaki Darlıkların Değerlendirilmesi ve Tedavisi
Safra yollarındaki darlıklar 2 türlü olabilir. Safra yollarındaki tümöre bağlı malign bir darlık olabileceği gibi ; geçirilmiş kese operasyonu , karaciğer nakli veya kist hidatik operasyonu sonrasında gelişebilen , kronik pankreatite bağlı gelişebilen safra yolunun iyi huylu (benign) darlıkları da olabilir. Bu ayrımı yapmak zordur. ERCP sırasında darlık bölgesinden alınan fırça sürüntüsünün patolojik incelemesinin bu ayrımı yapmada duyarlılığı düşüktür ( % 30-57). Tanıda kullanılan kolanjiyoskopinin ( safra yollarına özel bir endoskopla girilir) duyarlılığı % 100’lere çıkmaktadır. İyi huylu safra yolu darlıklarında balon veya buji ile darlık genişletilerek ve ardından plastik stent adı verilen küçük plastik tüp takılarak darlık tedavi edilir. Bu plastik stentler ortalama 3 ayda tıkanmakta olup, tıkandığında çıkarılıp yeniden takılması gerekmektedir. Genellikle 1 yıllık tedavi ile ameliyat sonrasında gelişen safra yolları darlıklarında % 55-88 başarı sağlanmaktadır. Pankreas başı, safra yolu tümörlerinin sebep olduğu kötü huylu darlıklar için opere olabilecek vakalarda hastada kolanjit varlığı gibi özel durumlarda , operasyon öncesinde ERCP yapılarak hastanın ameliyat öncesinde kliniğinin düzeltilmesi amaçlanır. Ameliyat olamayacak vakalarda ise plastik stentlere oranla daha uzun sürede tıkandığından ( kaplı metal stentlerde ortalama açık kalma süresi 1 yıl, kapsız metal stentlerde ise 5-6 aydır) metalik stentler takılarak hastanın sarılık , kaşıntı gibi şikayetleri giderilir.
Safra yollarının koledokosel, koledok kisti gibi malformasyonlarına bağlı oluşan safra yolları iltihabında tedavi amaçlı olarak.
Kist Hidatik
Halk arasında köpek kisti adı da verilen karaciğerin paraziter hastalığında kistten safra kanalına düşen kız kistleri ve germinatif membranı safra yollarını tıkayabilir. Bu durumda ERCP yapılarak safra yollarındaki tıkanıklık giderilir. Fasciola hepatika veya ascaris gibi paraziter hastalıklara bağlı olarak safra yollarında tıkanıklık gelişebilir, bu durumda da ERCP ile tedavi edilebilir.
ERCP Komplikasyonları Nelerdir?
ERCP sonrasında pankreatit adı verilen pankreas iltihabı , %1-7 oranında görülebilmekle beraber , SOD disfonksiyonu şüphesi veya varlığında bu oran artmaktadır ( % 20-30) . Kolanjit adı verilen safra yolu iltihabı ( % 1 ‘den az ), Kolesistit adı verilen safra kesesi iltihabı ( % 0.2-0.5), Kanama (% 0.8-2), Perforasyon adı verilen barsak delinmesi ( % 0.1-0.6) , Kullanılan ağrı kesici, sakinleştirici , spasm giderici ve lokal uyuşturuculara karşı veya verilecek opak maddeye karşı gelişebilecek allerjik reaksiyonlar, Taş çıkarılırken taşın ya da aletin sıkışıp kalması sonucu acil ameliyat gereksinimi, Kalp ve akciğere ait olaylar (aspirasyon pnomonisi, kalpte ritim bozuklukları )…
Bu komplikasyonların sonucunda acil tedavi gerekebilir, bazılarının tedavisi için ameliyat olunması gerekir. ERCP işlemi ile ilişkili ölüm % 0.1-0.5 oranındadır. ERCP öncesinde tüm hastalara bu işlemin neden yapıldığı anlatılmakta, işleme bağlı olabilecek komplikasyonlar hakkında hasta bilgilendirilmekte ve hastadan yazılı onam alınmaktadır.