Dalak Kistleri ve Tümörleri
- Dalak Nedir?
- Dalak Büyümesi Nedir?
- Dalak Büyümesinin Belirtileri Nelerdir?
- Dalak Büyümesi Tedavisi Nasıl Yapılır?
- Dalak Kanseri?
- Dalak Tümörleri Ne zaman ve Nasıl Tedavi Edilir?
Dalak Nedir?
Yaklaşık olarak yumruk büyüklüğünde, sol kaburganın hemen altında, mideyle komşu bir organdır. Kırmızı kan hücrelerini filtrelemesi ve vücudu enfeksiyonlara karşı koruması nedeniyle bağışıklık sisteminde oldukça önemli bir role sahiptir. Anormal kan hücrelerinin kan dolaşımına karışmasına engel olur.
Dalak ağrısı ve dalak hastalıklarına geçmeden önce özelliklerine değinmek gerekmektedir.
Dalağın özellikleri aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir;
Bağışıklık sisteminin düzenlenmesini sağlamaktadır. Antikor üretiminde ve bakteri ile virüslerin uzaklaştırılmasında yardımcıdır.
Kandaki yaşlı ya da bozuk alyuvarları ayıklayarak kanın filtre edilmesini sağlamaktadır.
Kan hücrelerinin depolanmasına yardımcı olmaktadır.
Lenfosit üretiminde ve plazma hacminin düzenlenmesinde etkilidir.
Dalak Büyümesi Nedir?
Dalak büyümesi, dalak hacminin çeşitli nedenler ile büyümesi olarak tanımlanmakla birlikte; fiziksel efor sırasında ağrı ve kasılmaya neden olmaktadır. Dalak büyümesinde başlıca nedenler; talasemi ve sferositoz nedenleri ile alyuvarlarda fazla yıkım olabileceği gibi, siroz ya da lösemi gibi nedenler ile toplar damar tıkanıkları yaşanmasıdır. Aynı zamanda dalakta tümör oluşumu ya da dalağın tutulumu olarak tanımlanan sarkoidoz ve amiloidoz hastalıkları ya da dalak kisti problemleridir.
Dalak büyümesi problemi genellikle rutin kontroller sırasında fark edilmektedir. Çoğu hastada herhangi bir semptoma neden olmayan dalak büyümesi; tüm vücut fonksiyonlarını önemli derecede etkilemektedir. Bu nedenle rutin kontroller aksatılmamalıdır.
Dalak Büyümesinin Belirtileri Nelerdir?
Dalak büyümesinde nedenler aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir;
Anemi
Yorgunluk ve halsizlik
Sık sık enfeksiyona maruz kalınması
Mide üzerinde şişkinlik ve baskı hissetme
Karın üst bölgesinde ağrı ve omuza kadara yayılan yanma hissi
Dalak büyümesinde açığa çıkan şikayetlerin her biri önemsenmeli ve ertelemeden alanında tecrübeli bir hekime başvurulması gerekmektedir. Dalak büyümesinde tedavi süreci geciktiğinde ya da yanlış tedavi uygulandığında dalak yırtılması problemi yaşanabilmektedir.
Dalak Büyümesi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Dalak büyümesi tedavisinde planlama sürecinde uygulanan tanı yöntemleri çok önemlidir. Dalak büyümesi teşhisi sırasında kan testleri, MR, CT, BT ve ultrason tekniklerinden faydalanılmaktadır. Bununla birlikte genel muayene uygulanmaktadır.
Dala büyümesi tedavisinde birincil yöntem takiptir. Ve problemin nedenlerinin araştırılmasıdır. Antibiyotik ile tedavi süreci yaşanabilmekte ancak önemli derecede fonksiyon kaybı yaşanması durumunda ise dalağın çıkartılması işlemi uygulanabilmektedir. Dalağın cerrahi yöntemler ile çıkartılması splenektomi olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte ameliyat kararı oldukça önemlidir. Öyle ki dalaksız aktif bir hayat yaşanabileceği gibi hasta; enfeksiyonlara daha açık hale gelmektedir.
Dalak Kanseri?
Dalak kanserleri genellikle vücutta başka bir organda başlayan kanserin dalağa sıçramasıyla oluşur. Belirtileri tümör büyüyüp çevre organlara bası yapmaya başlayınca ortaya çıkar. En sık belirtisi karın ağrısıdır. Halsizlik, gece terlemesi, kilo kaybı, karında şişkinlik, kolay morarma gibi belirtirler ortaya çıkabilir.
Dalak Tümörleri Ne zaman ve Nasıl Tedavi Edilir?
Farklı tipteki dalak tümörlerine yaklaşımı ayrı ayrı özetleyeceğim fakat burada genel prensipleri sunmak istiyorum. Bir dalak tümörüne müdahale edilmesi gerektirecek nedenler şunlardır:
- Tümörün habis olma olasılığı dışlanamıyorsa
- Tümöre bağlı şikayet (ağrı, basıya bağlı bulgular) mevcutsa
- Tümörün yırtılması sonucu karın içine veya yırtılmadan tümörün içine kanama meydana geldiyse
Dalak tümörlerinde uygulanan tedavi yöntemleri nelerdir?
Hangi cerrahi yöntem uygulanırsa uygulansın, onkolojik prensiplere uygun davranılmalıdır. Bunları sağlamak için genellikle dalağın tamamını çıkartmak tercih edilir. Habis tümör şüphesi halinde ise buna ilgili lenf bezlerinin temizlenmesi de eklenir. Nadiren de olsa, eğer tümörün selim olduğu düşünülüyorsa ve tümörün yerleşimi uygunsa, dalak koruyucu cerrahi işlemler yapılabilir.